الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

21

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

خبرش قابل اعتنا و بايد مورد عمل قرار گيرد . * چرا نمىتوان تقرير فوق را در مورد حدس جارى نمود و گفت : در فاسق به مناط فسقى كه در او وجود دارد به حدسش اعتنا نكن چرا كه مطابق با واقع نيست ولى در عادل به ملاك صفت عدالت و اجتنابش از فسق ، حدسش مطابق با واقع است پس به حدس او عمل كن ؟ زيرا فسق و عدالت دخالتى در صحت حدس و فساد آن و مطابقت يا عدم مطابقت آن با واقع ندارد ، بلكه چه‌بسا حدس فساق مطابق با واقع و برعكس عدول مخالف با واقع درآيد . نكته : در اعتبار حس در خبر عادل وجوهى آمده است كه جهت اختصار در كلام از آنها صرف‌نظر مىكنيم . * پس مراد از عبارت ( و منه تبيّن عدم دلالة الآية على قبول الشّهادة الحدسية . . . ) چيست ؟ اين است كه : ما آيهء نبأ را از ادلهء حجيت شهادت نمىدانيم و تازه به فرض اگر دلالت آيه را بر اعتبار شهادت عادل بپذيريم ، منحصرا در موردى مىدانيم كه مبناى شهادت بر امر حسّى استوار شده باشد و نه حدسى ، كه در اجماع منقول تقرير مطلب گذشت . به عبارت ديگر : بحث در اين است كه آيا آيهء نبأ تنها در رابطه با اخبار از احكام ارزش دارد و يا اخبار از موضوعات را نيز حجت مىكند ؟ بنا بر مبناى اوّل بحث كرديم و حاصل مطلب را آورديم . و بنا بر مبناى دوم مىگوييم كه : آيهء نبأ بر قبول شهادت عدل واحد در خصوص شهادت‌هاى حسى ( مثل : شهادت به قتل فلان شخص به دست فلان شخص ) دلالت دارد و شامل شهادتهاى حدسى ( مثل شهادت به عدالت فلان شخص ) نمىشود .